Diplomsuz İş Vizası

Diplomsuz Almaniyaya iş vizası almaq mümkündürmü?

Almaniyada işləmək istəyirsən, amma universitet və ya peşə diplomun yoxdur? Bu halda Almaniyaya iş vizası almaq tamamilə mümkünsüz deyil. Lakin diplomu olmayan şəxslər üçün seçimlər diplomlu şəxslərlə müqayisədə daha məhduddur.

Ən vacib məqam budur:

Təkcə uzun illər işləmək və işəgötürəndən əmək müqaviləsi almaq hər zaman Almaniya iş vizası üçün kifayət etmir.

Almaniyada adi ixtisaslı işçi vizaları olan §18a və §18b adətən tanınmış peşə təhsili və ya universitet diplomu tələb edir. Sadə istehsal, qablaşdırma, təmizlik, anbar köməkçisi və digər ixtisassız işlər üçün ümumi şəkildə hər kəsə verilən bir “diplomsuz iş vizası” mövcud deyil.

Buna baxmayaraq, müəyyən peşələr, vətəndaşlıqlar və xüsusi proqramlar üzrə diplom olmadan Almaniyada işləmək mümkün ola bilər.

Diplomsuz iş vizası kimlər üçün mümkün ola bilər?

Diplomu olmayan şəxslər əsasən aşağıdakı yollardan birinə uyğun olduqda Almaniyada işləyə bilərlər:

diplomu olmayan, lakin güclü iş təcrübəsi olan IT mütəxəssisləri;
Qərbi Balkan ölkələrinin vətəndaşları;
beynəlxalq müqavilələrə əsasən müvəqqəti işləyən şəxslər;
qısamüddətli kvotalı məşğulluq proqramına uyğun şəxslər;
mövsümi işçilər;
peşəkar yük və sərnişin nəqliyyatı sürücüləri;
xüsusi peşə kateqoriyalarına daxil olan şəxslər;
Ausbildung müqaviləsi ilə Almaniyaya gedənlər;
ailə birləşməsi və ya başqa oturum əsasında Almaniyada sərbəst işləmək hüququ olan şəxslər.

Hər bir yolun şərtləri fərqlidir. Bir yolun şərtlərini qarşılamayan şəxs başqa yola uyğun ola bilər.

1. Diplomsuz IT mütəxəssisləri üçün iş vizası

Diplomu olmayan şəxslər üçün ən real iş vizası yollarından biri IT sahəsidir.

Proqramlaşdırma, sistem administrasiyası, şəbəkə idarəçiliyi, proqram təminatı, məlumat bazaları, kibertəhlükəsizlik və digər informasiya texnologiyaları sahələrində real iş təcrübəsi olan şəxslər müəyyən şərtlərlə diplom olmadan Almaniyaya iş vizası ala bilərlər.

Rəsmi qaydalara görə IT mütəxəssisi:

universitet diplomu olmadan;
peşə təhsili diplomu olmadan;
Almaniyada rəsmi diplom tanınması aparmadan

iş təcrübəsinə əsasən iş vizasına uyğun ola bilər.

Diplomsuz IT vizası üçün əsas şərtlər

Adətən aşağıdakılar tələb olunur:

son 5 il ərzində ən azı 2 il IT sahəsində uyğun iş təcrübəsi;
Almaniyadan konkret IT iş təklifi və ya əmək müqaviləsi;
işin real olaraq IT mütəxəssisi səviyyəsində olması;
müəyyən minimum illik brüt maaş;
maaş və əmək şərtlərinin Almaniyadakı normalara uyğun olması;
lazım olduqda Bundesagentur für Arbeit razılığı.

2026-cı il üçün rəsmi məlumatlarda diplomsuz IT mütəxəssisləri üçün illik minimum 45.934,20 avro brüt maaş və ya kollektiv müqaviləyə uyğun ödəniş göstərilir. Məbləğ hər il dəyişə bilər.

Bu məbləğ aylıq təxminən 3.827,85 avro brüt edir.

Kollektiv müqavilə — Tarifvertrag tətbiq olunan işlərdə ayrıca maaş qaydası mümkün ola bilər.

Hansı IT təcrübələri uyğun ola bilər?

Məsələn:

Software Developer;
Web Developer;
System Administrator;
Network Administrator;
DevOps Engineer;
IT Security Specialist;
Database Administrator;
Cloud Specialist;
IT Project Specialist;
SAP mütəxəssisi;
texniki proqram təminatı mütəxəssisi.

Sadəcə kompüterdən istifadə etmək, ofis proqramlarını bilmək və ya telefon təmiri ilə məşğul olmaq avtomatik olaraq IT mütəxəssisi hesab olunmaq demək deyil.

İşin texniki səviyyəsi, məsuliyyət sahəsi və əvvəlki təcrübə sənədlərlə sübut edilməlidir.

IT iş təcrübəsi necə sübut edilir?

İş arayışlarında bunlar yazılmalıdır:

şirkətin rəsmi adı;
işlədiyin tarixlər;
vəzifənin adı;
həftəlik iş saatı;
istifadə etdiyin proqramlar və texnologiyalar;
yerinə yetirdiyin vəzifələr;
layihələrdəki rolun;
şirkətin əlaqə məlumatları;
səlahiyyətli şəxsin imzası.

Aşağıdakı əlavə sənədlər də faydalı ola bilər:

əmək müqavilələri;
sosial sığorta çıxarışları;
maaş sənədləri;
vergi sənədləri;
layihə nümunələri;
GitHub profili;
müştəri müqavilələri;
peşə sertifikatları;
tövsiyə məktubları.

Sadəcə şirkətin “bu şəxs 10 ildir IT sahəsində işləyir” yazması kifayət etməyə bilər. Arayışda gördüyün işlər ətraflı göstərilməlidir.

2. Diplomsuz IT mütəxəssisi üçün EU Blue Card

Müəyyən hallarda diplomsuz IT mütəxəssisi EU Blue Card da ala bilər.

Bu yol üçün adətən:

son 7 il ərzində ən azı 3 il universitet səviyyəli IT təcrübəsi;
Almaniyadan ən azı 6 aylıq IT iş müqaviləsi;
işin təcrübəyə uyğun olması;
EU Blue Card üçün tələb olunan minimum maaşın ödənilməsi

lazımdır. Almaniyanın rəsmi portalı IT mütəxəssislərinin müəyyən şərtlərlə formal diplom olmadan EU Blue Card ala biləcəyini təsdiqləyir.

EU Blue Card ilə normal diplomsuz IT iş vizasının şərtləri eyni deyil. Hər iki variant maaşa, təcrübəyə və iş müqaviləsinə əsasən ayrıca yoxlanmalıdır.

3. §19c Abs. 2 üzrə iş təcrübəli şəxslərin vizası

Almaniyada iş təcrübəli şəxslər üçün §19c Abs. 2 AufenthG ilə §6 BeschV əsasında iş vizası mövcuddur.

Bu viza bəzən yanlış olaraq “diplomsuz iş vizası” kimi təqdim edilir. Əslində isə bu yol əksər peşələr üçün tamamilə diplomsuz şəxslər üçün nəzərdə tutulmayıb.

Bu yol üzrə adətən şəxsin:

təhsil aldığı ölkədə dövlət tərəfindən tanınan ali təhsil diplomunun və ya
ən azı iki il davam etmiş dövlət tərəfindən tanınan peşə təhsilinin

olması tələb olunur.

Bu ixtisasın Almaniyada tam tanınması məcburi olmaya bilər. Lakin diplomun alındığı ölkədə dövlət tərəfindən tanındığı sübut edilməlidir. Xarici ixtisas üçün ZAB-dan DAB və ya uyğun müqayisə sənədi tələb oluna bilər.

Bundan əlavə, adətən:

son 5 il ərzində ən azı 2 il uyğun peşə təcrübəsi;
Almaniyadan konkret iş təklifi;
tənzimlənməyən peşə;
müəyyən minimum maaş və ya kollektiv müqaviləyə uyğun ödəniş

tələb olunur.

Vacib fərq

Aşağıdakılar §19c Abs. 2 üçün adətən kifayət etmir:

yalnız orta məktəb diplomu;
yalnız lise diplomu;
yalnız 10–15 illik iş təcrübəsi;
şirkətdən verilmiş sadə iş arayışı;
rəsmi peşə təhsili olmayan kurs sertifikatı;
bir neçə aylıq peşə kursu.

Məsələn, şəxsin 15 il qəssab işləməsi var, amma heç bir dövlət tərəfindən tanınan ən azı ikiillik peşə təhsili yoxdursa, yalnız təcrübəyə əsasən §19c Abs. 2 ilə viza almaq çox vaxt mümkün olmur.

Əsas istisna IT mütəxəssisləridir. IT sahəsində formal diplom olmadan təcrübəyə əsaslanan xüsusi qayda mövcuddur.

4. Qərbi Balkan qaydası ilə diplom olmadan işləmək

Qərbi Balkan qaydası — Westbalkanregelung müəyyən ölkələrin vətəndaşlarına diplom və peşə ixtisası tələb olunmadan Almaniyada işləmək imkanı yaradır.

Bu qayda yalnız aşağıdakı ölkələrin vətəndaşlarına aiddir:

Albaniya;
Bosniya və Herseqovina;
Kosovo;
Monteneqro;
Şimali Makedoniya;
Serbiya.

Bu şəxslər ixtisaslı və ya ixtisassız iş üçün Almaniyadan əmək müqaviləsi aldıqda, müəyyən şərtlərlə iş vizasına müraciət edə bilərlər.

Qərbi Balkan qaydası üzrə illik kvota mövcuddur. Bundesagentur für Arbeit bir təqvim ili ərzində maksimum 50.000 razılıq verə bilər.

Bu qayda kimlərə aid deyil?

Qərbi Balkan qaydası:

Azərbaycan;
Türkiyə;
Gürcüstan;
Rusiya;
Ukrayna;
Mərkəzi Asiya ölkələri

vətəndaşlarına şamil edilmir.

Məsələn, Azərbaycan və ya Türkiyə vətəndaşı sadəcə Serbiyada yaşayış icazəsi aldığı üçün Westbalkanregelung-dan istifadə edə bilməz. Burada əsas məsələ vətəndaşlıqdır.

5. Türkiyə və bəzi ölkələrlə müqaviləli işçi proqramı

Almaniyanın bəzi ölkələrlə Werkvertragsarbeitnehmer sistemi üzrə hökumətlərarası müqavilələri mövcuddur.

Bu sistemdə xarici ölkədə fəaliyyət göstərən şirkət Almaniyadakı konkret layihə və ya xidmət müqaviləsi çərçivəsində öz işçilərini müvəqqəti olaraq Almaniyaya göndərə bilər.

Bu, şəxsin Almaniya şirkəti ilə adi əmək müqaviləsi bağlayaraq daimi işləməsi demək deyil.

Adətən:

xarici və Almaniya şirkəti arasında real iş və ya podrat müqaviləsi;
müəyyən edilmiş kvota;
Bundesagentur für Arbeit razılığı;
işçinin xarici şirkətdə əmək münasibəti;
layihənin müvəqqəti olması;
əmək və maaş qaydalarına əməl edilməsi

tələb olunur.

Bu yol fərdi şəxsin özbaşına müraciət etdiyi normal iş vizası deyil. Prosesi şirkətlər həyata keçirir.

Türkiyədə yaşayan və diplomu olmayan şəxs sadəcə Almaniyada bir işəgötürən tapdığı üçün avtomatik olaraq bu proqramdan istifadə edə bilməz. Türkiyədəki şirkətin Almaniyada konkret müqavilə əsasında layihə həyata keçirməsi lazımdır.

6. Qısamüddətli kvotalı məşğulluq

Almaniyada Kurzzeitige kontingentierte Beschäftigung adlanan qısamüddətli iş modeli mövcuddur.

Bu qayda üçüncü ölkələrdən gələn şəxslərin ixtisasından asılı olmayaraq müəyyən müddət Almaniyada işləməsinə imkan verə bilər.

Bu iş modeli xüsusilə müvəqqəti yüksək işçi ehtiyacı olan sahələr üçün istifadə olunur.

Əsas şərtlərə adətən bunlar daxildir:

işin maksimum 8 ay davam etməsi;
işəgötürənin kollektiv müqaviləyə bağlı olması;
həftədə ən azı 30 saat iş;
işəgötürənin gediş-gəliş xərclərini ödəməsi;
əmək şərtlərinin kollektiv müqaviləyə uyğun olması;
Bundesagentur für Arbeit tərəfindən əvvəlcədən razılıq verilməsi;
mövcud kvotanın aşılmaması.

Bu yol daimi iş vizası deyil. Müvəqqəti iş üçündür və şəxsin Almaniyada avtomatik olaraq daimi qalmaq hüququ yaratmır. Bundesagentur für Arbeit bu proqram üçün əvvəlcədən razılığın lazım olduğunu bildirir.

Tarifvertrag nə deməkdir?

Tarifvertrag kollektiv əmək müqaviləsidir.

Bu müqavilədə aşağıdakılar müəyyən edilir:

minimum maaş;
həftəlik iş saatı;
məzuniyyət;
əlavə iş ödənişləri;
gecə və bayram növbələri;
digər əmək şərtləri.

Şirkətin sadəcə işçiyə Tarifvertrag göstərməsi kifayət deyil. Şirkət həmin kollektiv müqaviləyə hüquqi olaraq bağlı olmalıdır.

7. Mövsümi iş vizası

Mövsümi iş kənd təsərrüfatı, məhsul yığımı və müəyyən mövsümi fəaliyyətlər üçün nəzərdə tutula bilər.

Rəsmi mövsümi məşğulluq qaydalarında adətən:

180 günlük müddət ərzində maksimum 90 gün işləmək;
həftədə ən azı 30 saat işləmək;
Bundesagentur für Arbeit razılığı;
mövsümi işə uyğun konkret müqavilə

tələb olunur.

Lakin mövsümi iş qaydası bütün ölkələrin vətəndaşları üçün avtomatik şəkildə açıq deyil. Almaniya ilə müvafiq əməkdaşlıq və vasitəçilik prosedurunun olması lazım ola bilər.

Mövsümi iş:

daimi iş vizası deyil;
ailə birləşməsi üçün uyğun uzunmüddətli oturum yaratmır;
müddət bitdikdən sonra Almaniyada qalmaq hüququ vermir.

“Almaniyaya mövsümi işçi kimi gəl, sonra oturuma keçərsən” vədlərinə ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.

8. Peşəkar sürücülər üçün iş vizası

Yük maşını və avtobus sürücüləri müəyyən şərtlərlə Almaniyada işləmək üçün viza ala bilərlər.

Bu sahədə universitet və ya klassik peşə diplomu hər zaman tələb olunmur. Lakin şəxs:

uyğun sürücülük vəsiqəsinə;
peşəkar sürücü kvalifikasiyasına;
lazım olduqda Aİ sürücülük vəsiqəsinin alınması planına;
Almaniyadan əmək müqaviləsinə;
sağlamlıq və təhlükəsizlik şərtlərinə

cavab verməlidir.

Məsələn, yük maşını sürücüləri üçün adətən C və ya CE kateqoriyası, sərnişin daşıması üçün D kateqoriyası tələb olunur.

Xarici sürücülük vəsiqəsi Almaniyada həmişə birbaşa və müddətsiz istifadə edilmir. Sürücülük vəsiqəsinin dəyişdirilməsi, nəzəri və praktiki imtahan, tibbi müayinə və peşə kvalifikasiyası tələb oluna bilər.

Bu yol “heç bir sənəd olmadan sürücü vizası” demək deyil. Peşə diplomu yerinə sürücülük və peşə kvalifikasiyası sənədləri əsas rol oynayır.

9. Ausbildung vasitəsilə Almaniyaya gəlmək

Diplomu olmayan və ya peşə ixtisası olmayan şəxslər üçün ən real uzunmüddətli yollardan biri Almaniyada Ausbildung etməkdir.

Ausbildung zamanı şəxs:

peşə məktəbində təhsil alır;
şirkətdə praktiki işləyir;
aylıq Ausbildung maaşı alır;
sonda Almaniyada tanınan peşə ixtisası əldə edir.

Ausbildung üçün universitet diplomu tələb olunmur. Adətən məktəb təhsili və seçilən peşəyə uyğun alman dili tələb olunur.

Əksər proqramlar üçün ən azı B1, bəzi səhiyyə və sosial peşələr üçün isə B2 səviyyəsində alman dili tələb oluna bilər.

Ausbildung aşağıdakı şəxslər üçün daha uyğun ola bilər:

yalnız məktəb diplomu olan;
rəsmi peşə diplomu olmayan;
yaşı və həyat şəraiti Ausbildung etməyə uyğun olan;
alman dilini öyrənməyə hazır olan;
uzunmüddətli peşə qurmaq istəyən.

Bu yol birbaşa diplomsuz iş vizası deyil. Lakin Almaniyada rəsmi peşə qazanmaq və sonradan ixtisaslı işçi kimi işləmək imkanı yaradır.

10. Ailə birləşməsi ilə işləmək

Almaniyada yaşayan həyat yoldaşının yanına ailə birləşməsi ilə gələn şəxsin oturumunda işləmək hüququ verilə bilər.

Oturum kartında:

Erwerbstätigkeit gestattet

yazılıbsa, şəxs adətən Almaniyada əmək bazarına çıxış əldə edir.

Bu halda işə başlamaq üçün ayrıca diplomlu iş vizası tələb olunmaya bilər. Şəxs diplom tələb etməyən işlərdə də işləyə bilər.

Lakin tənzimlənən peşələrdə, məsələn, həkim, tibb bacısı və müəllim kimi sahələrdə işləmək üçün yenə də peşə tanınması tələb olunur.

11. Almaniyada artıq oturumu olan şəxslər

Almaniyada aşağıdakı oturumlardan birinə sahib olan şəxslərin iş hüquqları fərqli ola bilər:

ailə birləşməsi;
daimi oturum;
Almaniyada təhsil;
Ausbildung;
qaçqın statusu;
humanitar oturum;
EU Daueraufenthalt;
başqa Aİ ölkəsinin müəyyən oturumları.

Şəxsin işləyə bilib-bilmədiyi oturum kartında və Zusatzblatt sənədində yazılır.

Aşağıdakı qeydlərdən biri ola bilər:

Erwerbstätigkeit gestattet;
Beschäftigung gestattet;
Beschäftigung nur mit Erlaubnis der Ausländerbehörde;
Beschäftigung nur bei einem müəyyən işəgötürən;
Erwerbstätigkeit nicht gestattet.

Almaniyada olmaq avtomatik olaraq işləmək hüququ demək deyil.

Diplomsuz hansı işlər üçün adi iş vizası verilmir?

Azərbaycan və ya Türkiyə kimi üçüncü ölkələrin vətəndaşları üçün aşağıdakı işlər üzrə ümumi və birbaşa iş vizası adətən mövcud deyil:

sadə istehsal işçisi;
qablaşdırma işçisi;
anbar köməkçisi;
təmizlik işçisi;
kuryer;
mətbəx köməkçisi;
yükdaşıyan;
tikinti köməkçisi;
sadə fabrik işçisi;
kassir;
ofis təmizlikçisi;
avtomobil yuma işçisi;
köməkçi qəssab;
köməkçi aşpaz.

Almaniyada şirkətin işçi tapmaqda çətinlik çəkməsi belə avtomatik olaraq xaricdən diplomsuz işçi gətirmək hüququ yaratmır.

İşəgötürənin:

“Bu işçiyə çox ehtiyacımız var”
və ya
“Bu şəxs 15 ildir bu işi görür”

şəklində məktub yazması hüquqi şərtləri əvəz etmir.

Vizanın verilməsi üçün qanunda uyğun hüquqi əsas olmalıdır. İş icazələrində Bundesagentur für Arbeit razılığı tələb edilə bilər və bu razılıq yalnız qanun və ya Beschäftigungsverordnung-da nəzərdə tutulan hallarda verilə bilər.

15 illik iş təcrübəsi diplomun yerini tuturmu?

Ümumi qaydada xeyr.

Şəxsin:

10 il qəssab;
15 il aşpaz;
20 il elektrikçi;
12 il mexanik;
10 il istehsal rəhbəri

işləməsi çox dəyərli təcrübədir. Lakin yalnız təcrübə bütün peşələr üzrə rəsmi diplom tələbini aradan qaldırmır.

Təcrübənin diplom olmadan istifadə edilə bildiyi əsas xüsusi sahə IT-dir.

Digər peşələrdə şəxs:

əvvəlki təhsilini sənədləşdirməli;
rəsmi peşə ixtisası almalı;
Ausbildung etməli;
uyğun xüsusi işçi proqramına daxil olmalı;
başqa hüquqi viza əsasına uyğun olmalıdır.

Şirkət təcrübə arayışı yazsa kifayətdirmi?

Xeyr. Şirkətin verdiyi arayış yalnız iş təcrübəsini sübut edir.

Arayış:

olmayan peşə diplomunu əvəz etmir;
şəxsi avtomatik Fachkraft etmir;
sadə işi ixtisaslı işə çevirmir;
konsulluğu viza verməyə məcbur etmir.

Arayışda yanlış məlumat yazılması ciddi problem yarada bilər.

Məsələn, şəxs sosial sığorta qeydlərində istehsal işçisi görünür, amma şirkət onun 10 il IT mütəxəssisi işlədiyini yazırsa, konsulluq əlavə sübutlar tələb edə bilər.

Aşağıdakılar yoxlanıla bilər:

sosial sığorta qeydləri;
əvvəlki işəgötürənlər;
vergi sənədləri;
maaş ödənişləri;
şirkətin fəaliyyət sahəsi;
vəzifə təsviri;
təqdim olunan layihələr;
müsahibədə şəxsin real bilikləri.

Saxta arayış viza rəddinə və gələcək müraciətlərdə etibar probleminə səbəb ola bilər.

45 yaşdan böyük şəxslər üçün əlavə şərt

Almaniyaya ilk dəfə iş məqsədilə gələn və 45 yaşdan böyük olan şəxslərdən müəyyən minimum maaş və ya kifayət qədər pensiya təminatı tələb oluna bilər.

Dəqiq maaş həddi hər il dəyişir.

Maaş həddi qarşılanmırsa, aşağıdakılar qiymətləndirilə bilər:

dövlət pensiyası hüquqları;
özəl pensiya sığortası;
daşınmaz əmlak;
yığım və investisiyalar;
uzunmüddətli digər təminatlar.

45 yaşdan yuxarı olmaq avtomatik rədd səbəbi deyil. Lakin əlavə maliyyə şərtləri nəzərə alınmalıdır.

İşəgötürən hansı sənədləri hazırlamalıdır?

Diplomsuz işçi üçün qanuni bir iş vizası yolu varsa, Almaniyadakı işəgötürəndən adətən aşağıdakı sənədlər tələb oluna bilər:

imzalanmış əmək müqaviləsi;
Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis;
ətraflı vəzifə təsviri;
maaş və həftəlik iş saatı;
iş yerinin ünvanı;
müqavilənin müddəti;
şirkətin kollektiv müqaviləyə bağlılığı — tələb olunursa;
Bundesagentur für Arbeit-a Vorabzustimmung müraciəti;
əlavə şirkət sənədləri;
bəzi proqramlarda yaşayış və gediş-gəliş təminatı.

İşəgötürən əvvəlcədən Bundesagentur für Arbeit-dan Vorabzustimmung ala bilər. Verilən Vorabzustimmung adətən 9 ay qüvvədə olur. Bu müddətdə viza və ya uyğun oturum verilməlidir.

Vorabzustimmung vizaya yüz faiz zəmanət vermir. Konsulluq digər giriş və viza şərtlərini ayrıca yoxlayır.

Diplomsuz iş vizası üçün müraciət prosesi

1. Hüquqi yolunu müəyyən et

Özündən soruş:

IT sahəsində təcrübəm varmı?
Qərbi Balkan ölkəsi vətəndaşıyam?
Peşəkar sürücüyəm?
Müvəqqəti kvotalı iş proqramına uyğunam?
Şirkətlərarası müqavilə ilə göndərilirəm?
Ausbildung etmək mənim üçün daha uyğundur?
Almaniyada işləməyə icazə verən başqa oturumum varmı?

2. İş təcrübəsini sənədləşdir

İş arayışları, əmək müqavilələri, sosial sığorta və maaş sənədlərini topla.

3. Almaniyadan real iş tap

İş hüquqi viza yoluna uyğun olmalıdır. Sadəcə hər hansı iş müqaviləsi kifayət etmir.

4. İşəgötürən sənədlərini hazırla

Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis, əmək müqaviləsi və vəzifə təsviri hazırlanmalıdır.

5. BA razılığını yoxla

Bir çox diplomsuz iş vizasında Bundesagentur für Arbeit razılığı əsas şərtdir.

6. Konsulluğun aktual siyahısını yoxla

Müraciət ediləcək Almaniya nümayəndəliyinin sənəd siyahısına bax.

7. Milli iş vizasına müraciət et

Müraciət Konsulluq Xidmətləri Portalı və ya səlahiyyətli Almaniya nümayəndəliyi vasitəsilə edilir.

8. Viza müsahibəsinə hazırlaş

Təcrübəni, işini, şirkəti və Almaniyada nə edəcəyini aydın şəkildə izah etməlisən.

9. Viza verilmədən işə başlama

Turist vizası ilə Almaniyaya gəlib işləmək qanuni deyil.

10. Almaniyaya gəldikdən sonra qeydiyyat və oturum

Anmeldung etdikdən sonra lazım olduqda Ausländerbehörde-də oturum kartına müraciət edilməlidir.

Diplomsuz iş vizası üçün tələb oluna biləcək sənədlər

Dəqiq siyahı seçilən hüquqi yola görə dəyişir.

Adətən aşağıdakılar tələb oluna bilər:

etibarlı pasport;
milli viza ərizə forması;
biometrik fotoşəkillər;
əmək müqaviləsi;
Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis;
ətraflı vəzifə təsviri;
CV;
iş arayışları;
sosial sığorta çıxarışları;
maaş və vergi sənədləri;
peşə sertifikatları;
sürücülük vəsiqəsi — sürücülər üçün;
IT layihələri və sertifikatları — IT mütəxəssisləri üçün;
dil sertifikatı — tələb olunursa;
Bundesagentur für Arbeit razılığı;
tibbi sığorta;
yaşayış yeri haqqında məlumat;
45 yaşdan yuxarı şəxslər üçün pensiya təminatı;
viza rüsumu.

Konsulluq əlavə sənədlər istəyə bilər.

Alman dili sertifikatı mütləqdirmi?

Diplomsuz iş vizalarının hamısı üçün vahid bir dil tələbi yoxdur.

Məsələn, diplomsuz IT mütəxəssisi üçün viza qanununda ümumi alman dili sertifikatı tələbi olmaya bilər. Rəsmi məlumatlarda IT mütəxəssisləri üçün viza məqsədilə dil tələbinin aradan qaldırıldığı göstərilir.

Lakin işəgötürən dil tələb edə bilər.

Digər işlərdə alman dili aşağıdakılar üçün vacibdir:

iş təhlükəsizliyi;
rəhbərin təlimatlarını anlamaq;
müştərilərlə ünsiyyət;
sürücülük və nəqliyyat qaydaları;
peşə imtahanları;
gündəlik həyat.

Dil sertifikatının hüquqi olaraq tələb olunmaması, dil bilmədən iş tapmağın asan olduğu mənasına gəlmir.

Viza niyə rədd edilə bilər?

Aşağıdakı hallar rədd qərarına səbəb ola bilər:

müraciət üçün uyğun hüquqi əsasın olmaması;
yalnız ixtisassız iş müqaviləsinin təqdim edilməsi;
tələb olunan diplom və ya peşə ixtisasının olmaması;
IT təcrübəsinin sübut edilə bilməməsi;
maaşın tələb olunan həddən aşağı olması;
iş arayışlarının etibarsız olması;
əmək müqaviləsinin formal və ya saxta görünməsi;
şirkətin real fəaliyyət göstərməməsi;
vəzifənin sənədlərdə şişirdilməsi;
Bundesagentur für Arbeit razılığının verilməməsi;
iş şərtlərinin Almaniya normalarından aşağı olması;
45 yaşdan böyük şəxsin əlavə maliyyə şərtini qarşılamaması;
müsahibədə ziddiyyətli cavablar;
saxta diplom, sertifikat və ya iş sənədi;
əvvəlki viza qaydalarının pozulması.

Dələduzlardan diqqətli ol

Diplomsuz şəxslərin Almaniyaya gəlmək istəyindən istifadə edən çoxlu saxta vasitəçi mövcuddur.

Aşağıdakı vədlərə inanma:

“Diplom lazım deyil, istənilən işə viza alırıq.”
“15 illik təcrübə hər peşə üçün kifayətdir.”
“Sənə istehsal işçisi müqaviləsi ilə §19c vizası çıxaracağıq.”
“Şirkət arayış yazsa, diplom lazım olmayacaq.”
“Turist vizası ilə gəl, burada iş vizasına çevirərik.”
“Saxta IT təcrübəsi hazırlayacağıq.”
“Konsulluqda tanışımız var.”
“100 faiz viza zəmanəti veririk.”
“Pul ödə, formal iş müqaviləsi verək.”
“Mövsümi işlə gəl, sonra Almaniyada daimi qal.”

Heç bir vasitəçi viza qərarına zəmanət verə bilməz.

Qərarı:

Almaniya səfirliyi və ya baş konsulluğu;
Ausländerbehörde;
Bundesagentur für Arbeit

qanuni şərtlər əsasında verir.

Nəticə

Diplom olmadan Almaniyaya iş vizası almaq mümkündür, lakin bu, yalnız xüsusi hüquqi yollar üzrə həyata keçirilə bilər.

Ən real variantlar bunlardır:

Diplomsuz, amma təcrübəli IT mütəxəssisi olmaq.
Qərbi Balkan ölkələrindən birinin vətəndaşı olmaq.
Peşəkar sürücü kimi xüsusi şərtləri qarşılamaq.
Qısamüddətli kvotalı məşğulluğa uyğun olmaq.
Mövsümi iş proqramına daxil olmaq.
Şirkətlərarası müqavilə çərçivəsində müvəqqəti göndərilmək.
Ausbildung vasitəsilə Almaniyada rəsmi peşə qazanmaq.
İşləməyə icazə verən ailə birləşməsi və ya başqa oturuma sahib olmaq.

Sadəcə iş təcrübəsi və əmək müqaviləsi bütün peşələr üçün kifayət etmir.

Xüsusilə Azərbaycan və Türkiyə vətəndaşları üçün sadə istehsal, qablaşdırma, təmizlik və anbar köməkçisi kimi işlər üzrə ümumi diplomsuz iş vizası yoxdur.

Doğru addım belədir:

Əvvəlcə hansı hüquqi yola uyğun olduğunu müəyyən et, sonra iş tap və yalnız rəsmi qaydalara əsasən viza prosesinə başla.

Saxta müqaviləyə, formal iş arayışına və vasitəçinin zəmanətinə pul vermə.

Rəsmi mənbələr və linklər

Make it in Germany — İş təcrübəsi olan şəxslər üçün iş vizası
https://www.make-it-in-germany.com/en/visa-residence/types/visa-professionally-experienced-workers

Make it in Germany — IT mütəxəssisləri üçün viza yolları
https://www.make-it-in-germany.com/en/visa-residence/types/it-professionals

Make it in Germany — Diplomsuz IT mütəxəssisləri
https://www.make-it-in-germany.com/en/working-in-germany/professions-in-demand/career-it-specialists

Make it in Germany — EU Blue Card
https://www.make-it-in-germany.com/en/visa-residence/types/eu-blue-card

Almaniya Yaşayış Qanunu — §19c AufenthG
https://www.gesetze-im-internet.de/aufenthg_2004/__19c.html

Almaniya Məşğulluq Qaydaları — Beschäftigungsverordnung
https://www.gesetze-im-internet.de/beschv_2013/

Bundesagentur für Arbeit — Qərbi Balkan qaydası
https://www.arbeitsagentur.de/unternehmen/fachkraefte-ausland/westbalkanregelung

Bundesagentur für Arbeit — Qısamüddətli kvotalı məşğulluq
https://www.arbeitsagentur.de/unternehmen/fachkraefte-ausland/kurzzeitige-kontingentierte-beschaeftigung

Bundesagentur für Arbeit — Mövsümi iş
https://www.arbeitsagentur.de/int/de/menschen-aus-dem-ausland/saisonarbeit-in-deutschland

Bundesagentur für Arbeit — Vorabzustimmung
https://www.arbeitsagentur.de/unternehmen/fachkraefte-ausland/vorabzustimmung-fuer-auslaendische-beschaeftigte

Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi — Konsulluq Xidmətləri Portalı
https://digital.diplo.de

Qeyd: Maaş hədləri, kvotalar, uyğun ölkələr və tələb olunan sənədlər zamanla dəyişə bilər. Müraciətdən əvvəl Almaniya səfirliyinin, Bundesagentur für Arbeit-ın və “Make it in Germany” portalının aktual məlumatlarını yoxlamaq lazımdır.